English      
Zoeken  
   |   |   |   |  print   
KNPV
   

Nieuws

GESLOTEN DISCUSSIE: Piet Boonekamp - Wetenschap, gewasbescherming en maatschappij

Telkens blijkt dit weer een lastige combinatie, met de continue discussie over neonicotinoïden (neonics) als treffend voorbeeld. Alle drie de partijen gaan niet altijd van de beschikbare waarheid uit, maar hebben hun eigen belangen, dus waarheden.

Voor de wetenschap, is de waarheid in de natuur zeer complex. Wetenschap moet zich daarom beperken tot bestudering van onderdelen. Door de resultaten van alle onderdelen samen te brengen in een overkoepelende review kan de waarheid benaderd worden. Maar zo werkt het vaak niet. Ieder onderzoeksrapport moet opvallen. Niet met saaie resultaten maar alleen met vergaande conclusies en interpretaties lukt dat. En als de onderzoeker nog voorzichtig is, dan trekt de pers dit wel uit hem. Dit patroon zie je ook bij de recente EASAC review over neonics en bestuivers (www.easac.eu). De meeste neonics-resultaten komen uit het honingbij-onderzoek, die men extrapoleert naar de geconstateerde afname van allerlei andere bestuivers. Maar uit veel recent onderzoek blijkt dat het effect van neonics op de honingbij in de praktijk juist meevalt. De waarheid rond bestuivers moet dus noodgedwongen worden opgebouwd uit een opstapeling van deelinterpretaties uit de gerefereerde literatuur. Wat ook niet bijdraagt aan waarheidsvinding is dat het omvangrijke onderzoek van de gewasbeschermingsindustrie niet wordt gebruikt want het is niet gepubliceerd. En om nog meer op te vallen gaan de conclusies en interpretaties van een review vaak veel verder dan de expertise van de auteurs. Ook dit is het geval bij de EASAC review: de auteurs hebben niet veel agronomische kennis, dus zien ze niet dat de biodiversiteit van ecosysteemdiensten vaak een bedreiging vormt voor de landbouw, waarvoor gewasbescherming is uitgevonden, maar menen ze wel te kunnen adviseren dat de EU-regelgeving op het gebied van IPM geheel verkeerd wordt geïnterpreteerd. En zo ontstaat dus een EASAC review die doorschiet in zijn interpretaties en dus in de waarheidsvinding.

De gewasbeschermingsindustrie heeft ook de schijn tegen dat ze uit is op waarheidsvinding. Men heeft zeer veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van neonics en moet dat via jarenlange verkoop pogen terug te verdienen. Als nieuwe wetenschappelijke gegevens opkomen die de toelating dreigen te ondermijnen, zal het verweer van de industrie – wijzend naar eigen wetenschappelijke gegevens – dus niet direct door de maatschappij vertrouwd worden. Die gegevens zijn veelal tegenwoordig wel in te zien, maar niet in peer-reviewed artikelen gepubliceerd. En dat is een groot gemis want de industrie heeft uitstekende onderzoekers in dienst en besteedt veel meer geld en tijd aan onderzoek naar werking en risico’s van neonics, dan alle academia samen. De industrie zet zich dus zo helaas bij de wetenschappelijke waarheidsvinding buitenspel.

En dan de maatschappij. De beschikbaarheid van voedsel is zo vanzelfsprekend geworden dat de maatschappij daar geen negatieve bij-effecten van wil zien. Niet waarheidsvinding op basis van wetenschappelijke resultaten is meestal de drijfveer, maar risico’s. Het gaat dan niet om de daadwerkelijke wetenschappelijk onderbouwde risico’s maar om de risico-perceptie. En dan scoren neonics al gauw erg slecht, zeker als NGO’s en de pers dit vuurtje aanwakkeren.

Hoe komen we uit deze ‘aporie’ (Socrates): het onvermogen om een probleem tot een oplossing te brengen, waar de pogingen ons steeds meer in dit onvermogen sterken?

KNPV | 11 mei 2015 11:49:19

Reacties gesloten.

Peter Leendertse

Interessante vraag, Piet. Even los van de neonics zie je dat rond de chemische middelen iedere keer nieuwe vragen opduiken. Deels gevoed vanuit NGO's, deels door wetenschappers, en deels ook door zorgen van burgers (denk aan de omwonenden). De middelen worden in een open situatie toegepast en dus is het logisch dat ze ook links en rechts worden aangetroffen. Ook in een op het oog gesloten situatie (de kas) blijken ze toch naar buiten te komen in het water. En regelmatig normen te overschrijden. Volgens mij is de enige manier om dit op te lossen met volle kracht in te blijven zetten op zowel nieuwe methoden en middelen als op het sterk reduceren van de huidige emissies. De snelle ontwikkelingen in beheer van verhardingen laten zien dat veel mogelijk is.
26-06-2015 11:41:16

Michiel van Geelen

"[...]de auteurs hebben niet veel agronomische kennis, dus zien ze niet dat de biodiversiteit van ecosysteemdiensten vaak een bedreiging vormt voor de landbouw, waarvoor gewasbescherming is uitgevonden [...]"

Een landbouwsysteem zonder enige biodiversiteit behalve het geteelde gewas lijken me praktisch onmogelijk. Is het dan niet zo dat een hoge diversiteit aan schimmels, nematoden, geleedpotigen, etc. beter is dan een lage? Wanneer alle ecologische niches zijn bezet lijkt het minder waarschijnlijk dat 1 schadelijke soort de overhand krijgt.
23-05-2015 18:55:46

Dick Verduin

Zoals je terecht opmerkt, fundamenteel onderzoek richt zich op onderdelen die vaak ver af staan van de praktijk. Het toegepaste onderzoek in een complexe situatie zoals bij neonics zal veelal niet op korte termijn een eenduidig resultaat opleveren. Ik ken de details niet maar het verbaast mij dat de makers en toepassers van de neonics niet hebben voorzien (?) dat er zoveel residu (restant buitenzijde zaadmantel) overblijft dat naar het oppervlaktewater kan gaan en dat er ook zoveel residu zit in de onderdelen van de plant dat niet-doelorganismen daar last van kunnen hebben. Uit het schrijven van het review blijkt al dat er niet eenvoudig op één plek de (onbewerkte) informatie is te vinden over neonics!
21-05-2015 21:58:30

Jhon Gertzen

De kracht van natuurlijke vijanden wordt vaak onderschat.
Met Neonics krijgen we wel de mogelijkheid om selectief bij te sturen. Integrale inzet lijdt van kwaad tot erger.
Inzet op plant vitaliteit bevorderd de plant afweer, het leert ons welke flexibiliteit aanwezig is in het Ecosysteem.
Conclusie: Met alleen inzetten op Neonics verspelen we de kans, gebruik te maken van de weerbaarheid die
aanwezig is in het Ecosysteem.

21-05-2015 15:39:50

Bert Rijk, Pant Production Systems - WUR

Beste Piet,

wat een toeval. In de Volkskrant van afgelopen zaterdag stond een advertentie met de volgende tekst: Laat mensen met sterk verschillende meningen in gesprek gaan en men komt nader tot elkaar, zo wordt vaak gezegd. Wageningse communicatiewetenschappers constateren echter dat gesprekken tussen andersdenkenden de kloof lang niet altijd verkleint en vaak juist vergroot. Zo blijken voorstanders van de komst van de vos en het wilde zwijn elkaar vooral te bevestigen en tegenstanders hard aan te vallen. Hetzelfde gebeurt andersom. Wetenschappers ontwikkelen nu een training luister- en gespreksvaardigheden die helpt een zinvolle dialoog te voeren met de 'tegenpartij'. Zo draagt Wageningen UR bij aan de kwaliteit van leven."

Hoe lastig het ook is communicatie lijkt me de enige weg om uit deze 'aporie' te komen.
18-05-2015 17:05:55

Terug

Inloggen
gebruikersnaam
wachtwoord
Wachtwoord vergeten?
 
Verenigingsblad
 

Het verenigingsblad van de
KNPV verschijnt zes maal
per jaar en omvat per
jaargang minimaal
250 pagina`s.

Lees meer

Powered by Allegro